کتاب «گزارش آخرین تابستان» نوشته‌ی سهند ایرانمهر، یک رمان معاصر است که به بررسی زندگی اجتماعی و تحولات فرهنگی در ایران می‌پردازد. ایرانمهر در این اثر به روایت دقیق و بی‌طرفانه‌ای از جامعه‌ی ایرانی می‌پردازد که با هدف حفظ خاطرات و تجربیات نسل فعلی برای آیندگان نوشته شده است. این رمان با الهام از تجربیات شخصی نویسنده و همچنین تحولات اجتماعی و فرهنگی کشور، به خلق شخصیت‌هایی می‌پردازد که نحوه‌ی فکر کردن، جهان‌بینی و گفتارشان برگرفته از واقعیت‌های اجتماعی است. ایرانمهر از طریق فیش‌برداری دقیق و تحقیقات عمیق، شخصیت‌های داستانی را با زندگی واقعی پیوند می‌زند، به طوری که برخی از آن‌ها ما به ازای خارجی دارند. «گزارش آخرین تابستان» به موضوع طنز تلخ و نگاهی نو به این سبک ادبی می‌پردازد، که در آن عدم توازن و تناقضات اجتماعی به نمایش گذاشته می‌شوند. این رویکرد، که در آثار کلاسیکی چون نوشته‌های عبید زاکانی و مجله‌ی گل‌آقا دیده می‌شود، در این رمان به کار گرفته شده تا واکنش‌های طنزآمیز به حوادث ناگوار را بازتاب دهد.نویسنده با اشاره به واکنش‌های طنز مردم ایران به مصائب و تراژدی‌ها، به ظرفیت بالای فرهنگی و اجتماعی ملت ایران اشاره می‌کند. او با الهام از شاعرانی مانند حافظ، که در دوران پس از حمله‌ی مغول زندگی می‌کردند، به این نکته اشاره می‌کند که طنز می‌تواند به عنوان واکنشی به تراژدی‌ها باشد. «گزارش آخرین تابستان» در تلاش است تا روایتی از زمان حال را برای نسل‌های آینده به یادگار بگذارد. این کتاب تلاشی است برای ثبت روزگار فعلی به شیوه‌ای صادقانه و واقع‌گرایانه تا نسل‌های آینده بتوانند درک بهتری از فضای اجتماعی و فرهنگی امروز ایران داشته باشند. ایرانمهر با نگارش این رمان، به مخاطبان خود این فرصت را می‌دهد که نگاهی عمیق‌تر به جامعه‌ی ایرانی داشته باشند و تغییرات و تحولات آن را از زاویه‌ای متفاوت ببینند.