کوندرا وقتی ناگذیر شد به دلیل ترجمه‌های رمان‌هایش دوباره آنها را بخواند، از تکرار بن‌مایه های آن حیرت کرد. اما بعد اندیشید که تمامی رمان نویسان بزرگ حول ایده های مشخصی آثار خویش را خلق کرده‌اند. در نتیجه برای شناخت یک نویسنده باید آثار او را پیوسته و در ارتباط با هم مطالعه کرد تا به کشف مضامین مشترکی که آنها را همجوار کرده است نائل آمد. در مورد نوشته های کوندرا فهم «چیستی رمان» یا «شرایط امکان شکل‌گیری رمان» مسئله‌ای است که مکرر در رمان‌هایش انعکاس می‌یباد. این نوشته ها رمان هایی درباره‌ی رمان هستند. و این مسئله از نظر او با معمای مدرنیته پیوند خورده است. به عبارتی دیگر، پرسش از «چیستی رمان» بازتاب پرسش از «چیستی مدرنیته» است.