ترجمه‌ای کهن از قرآن
قرآن مترجم قدس یکی از کهن‌ترین ترجمه‌های قرآن به زبان فارسی است که یگانه دست‌نویس آن در کتابخانه‌ی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.
سوره‌ی فاتحه و دویست‌وسیزده آیه از آغاز سوره‌ی بقره و بیست‌ویک سوره از پایان آن افتاده است.
همانندی‌ها و همگونی‌های واژگانی و ساختاری و آوایی میان زبان این ترجمه که در حوزه‌ی سیستان قدیم نوشته شده است و زبان فارسی میانه (پهلوی) فراوان است.
بی‌گمان می‌توان گفت که در میان ترجمه‌های شناخته‌ی قرآن تا امروز هیچ ترجمه‌ای از قرآن را نمی‌شناسیم که تا این اندازه از داشته‌های زبان پهلوی در گزینش برابرنهاده‌های قرآنی بهره برده باشد.
فرهنگ برابرنهادهای قرآن قدس
این جلد از کتاب، دربردارنده‌ی دو بخش است.
در بخش نخست جستارهایی درباره‌ی زبان فارسی در حوزه‌های جغرافیایی ایران بزرگ، گونه‌شناسی ترجمه‌ها و ترجمه-تفسیرهای قرآن به زبان فارسی، سیستان و زبان فارسی در آنجا و مطالبی دیگر از جمله توضیحاتی درباره‌ی قرآن قدس و ویژگی‌ها و گونه‌ی زبانی آن آمده است.
در بخش دوم و اعظم کتاب نیز نمایه‌ی واژه‌های فارسی و قرآنی قرآن قدس با تفکیک “فارسی به قرآنی” و ” قرآنی به فارسی” گردآوری شده است.
