کتاب حاضر که در تاریخ دیپلماسی و روابط سیاسی دولتهای اروپایی روس، انگلیس، فرانسه و آلمان با ایران نوشته شده، در دو بخش عمده، به بررسی تاریخ سیاست روس و انگلیس با ایران میپردازد. در تاریخ سیاست روسیه در ایران سه دورة: نفوذ نظامی که از عصر پطر کبیر، پایان قرن هفده تا انعقاد معاهدة ترکمانچای (1828)؛ نفوذ مسالمتآمیز، از زمان عقد معاهدة ترکمانچای تا انقلاب ایران و اشغال تبریز به دست سپاهیان روسی (1909) و دورة مشتمل بر برهة زمانی فاصلة میان اشغال و تخلیة ایران از جانب روسها، مورد توجه قرار گرفته است. در تاریخ سیاست انگلیس نیز چهارده دورة: پس از عقد قرارداد 1907؛ الحاق اجباری ایران به قرارداد روس و انگلیس؛ رقابت انگلیس و روس به رغم قرارداد 1907 و سیاست سرد کرزن در قرارداد 1919، مدّنظر قرار گرفته است.