واقعیت این است که مانند ترک و فارس و هندی و مالائی، عرب نیز متراکم از گذشته است؛ در فضای سنت نفس می کشد و چون اکنونش را تهی و گذشته اش را تابناک می انگارد به جای نقد آن میل دارد به گذشته پناه ببرد تا خلأهای اکنونش را با آن پر کند. البته عرب نیز گهگاه پرسش هایی درمورد سنت مطرح کرده است، پرسش هایی که اغلب فراموش شده اند زیرا فضایی برای استمرارشان وجود نداشت. به مرور زمان و تحت تأثیر عوامل گوناگون چون حمله ی ناپلئون به مصر، تصرف الجزایر، اعزام هیئت هایی جهت تحصیل در خارج، آغاز اضمحلال امپراتوری عثمانی، با پایان سده ی نوزدهم و آغاز سده ی بیستم همراه با رواج علم گرایی در میان دانشجویان، تأسیس کارگاه های بزرگ برای پژوهش در آثار مهم متفکران گذشته، چون ابن هشام و طبری و ابن رشد و ابن خلدون، نقدهای جدی آغاز شد. از دهه ی چهارم سده ی بیستم، نقد سنت سرلوحه ی کارهای بسیاری از متفکرین عرب شد. هریک از آنان سنت را به شیوه ی خاص خود نقد می کرد. طه حسین با سلاح دکارتیسم به رویارویی با دگم اندیشی حنبلی ها رفت؛ فریادهای اگزیستانسیالیستی عبدالرحمن بدوی و پوزیتیویستی فؤاد زکریا و دیالکتیکی حسین مروه، طیب تیزینی، مهدی عامل، و صادق جلال العظم در میان سنت گرایان ولوله به پا کرد. همچنان که نقد های ساختارگرایانه ی جابری و نقدهای تاریخ گرایانه ی عُروی و حنفی و نقد تأویل گرایانه ی نصر حامد ابوزید و نشانه شناسی ارکون، همه، سنت را نشانه رفتند. کتاب پیشِ رو در واقع نقدِ نقدِ سنت است. بلقزیز در این اثر خوانشی انتقادی و جسورانه از چگونگی نگرش اندیشه ی عربی به گذشته اش ارائه می دهد و مخاطب را به نوعی بازنگری عقلانی دعوت می کند فراتر از ستایش سنت یا گسست از آن.