در این کتاب، نمونه‌های والای ادبیات فارسی به لحاظ استفاده از شیوه مناظره مورد بررسی قرار گرفته است. این اثر در پنج فصل تدوین و تالیف شده است. در هر فصل این کتاب به طور جداگانه به مبحث خاصی پرداخته شده است که توسط روح الله رحمانی (استاد ادبیات و زبان فارسی) به نگارش در آمده است. در فصل اول، معنای لغوی و اصطلاحی را با توجه به منابع و فرهنگ‌های مختلف نقل کرده‌ایم. در فصل دوم، تاریخچه مناظره در شعر و نثر بیان شده است و اولین نمونه‌های مناظره در شعر و نثر فارسی نقل گردیده است. در فصل سوم، مناظره‌ها از نظر شکل و ساختار بررسی شده است. در فصل چهارم، نمونه‌های والای مناظره‌ها که از آثار برخی بزرگان ادب فارسی استخراج شده‌اند، به ترتیب سبک‌های مختلف ادب فارسی ذکر گردیده‌اند. در فصل پنجم، نگاهی اجمالی به مفهوم مناظره شده است.