سنگ نوشته ی سه زبانه ی داریوش بزرگ (۴۸۶-۵۲۲ پ.م.) در کوه بیستون، بزرگترین سنگ نوشته ی بازمانده از دوره ی هخامنشی بوده و از دیدگاه تاریخی و زبان شناختی چنان آکنده از آگاهی‌های گران بهاست که آن را شاه بانوی سنگ نوشته‌های شرقی باستان و مهمترین نوشته همه شرق باستان خوانده‌اند. سنگ نوشته ی بیستون خود به تنهایی زمینه رمزگشایی نوشته‌های میخی دنیای باستانی را فراهم آورد و دروازه‌های شناخت همه تمدن‌های ناشناخته کهن را گشود. داریوش خود در بیستون می‌گوید «تو که پس از این، این نوشته را که من نوشتم، با این پیکره ها را، خواهی دید، مبادا که نباهشان سازی. تا هنگامی که توانایی، آنها را نگاه دار و اگر این نوشته را، و این پیکره ها را ببینی و تباه شان نسازی، و تا هنگامی که توانایی، نگاهشان داری، اهورا مزدا تو را دوست باد و آن چه کنی اهورا مزدا آن را برای تو خوب کناد.» (برگرفته از متن ناشر)