جان واتسون در آثار اخیر خود، زمینه های جدید را در توصیف تحولات استراتژی شطرنج از زمان نیمزوویچ فراهم آورده است؛ برای نمونه شرح می دهد که چگونه بازیکنان مدرن بیش از پیشینیان خود، عوامل پویا را بر عوامل ایستا ترجیح داده، و یا چگونه بیش از پیش، بر «قوانین» محدود کننده ای پیشی جسته اند که خود از تاثیرگذاران آن بوده اند. نتایج چشمگیر گری کاسپاروف و ظهور نسل جدیدی از ابراستادان بزرگ، گواهی بر تاثیر بالای این پویایی و نیز این فلسفه «ذهن باز» است که به غنای شطرنج مدرن انجامیده است.