اگر دویست سال پیش مقایسه ای میان حقوق اسلامی - و نه آنچه در عمل در جوامع اسلامی جاری بود- با حقوق غرب صورت می گرفت، در بسیاری از موارد حکم به برتری حقوق اسلامی داده می شد، زیرا از استحکام و منطق قوی تری برخوردار بود، ولی چرا اکنون این حقوق در مواجهه با دنیای مدرن دچار مشکلات گوناگون شده، در حالی که حقوق غرب مراحل پیشرفته خود را تجربه می کند؟ پاسخ این است که این قوانین قدرت انطباق پذیری و تحول را از دست داده یا به تغییر دیگر نقش زمان و مکان در اجتهاد را به فراموشی سپرده است؛ ضمن اینکه درک دقیقی از موضوعات مستحدثه وجود ندارد.