حکیم ابوالفتح (ابو حفض) غیاث‌الدین عمربن ابراهیم خیامی نیشابوری در 439 ه.ق. متولد و در سال 526 وفات یافته است. اگرچه زندگی دانشمند و شاعری چون خیام سرگذشت کارهای علمی و ادبی اوست ولی تا آن‌جا که وارد داستان‌پردازی و افسانه سرایی نشویم، سعی می‌کنیم از طریق اطلاعات مستند در آثار خود او و مآخذ موثقی که به زندگی و تحقیقات و کشفیات‌اش اشاره کرده‌اند، راجع به اخلاق و شخصیت، شاگردان و معلمان، شغل و سفر و زندگی خانوادگیش صحبت کنیم. در کارگه کوزه‌گری رفتم دوش دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش ناگاه یکی کوزه برآورد خروش کو کوزه‌گر و کوزه ‌خر و کوزه فروش