در فصل اول این کتاب به مباحثی همچون چشم اندازی به تاریخ آسیای مرکزی، ماورالنهر و بخارا، دوره حکومت امیرحیدر، دوره حکومت امیر نصرالله، رقابت انگلیس و روسیه و الحاق آسیای میانه به روسیه، تأسیس ترکستان و مباحثی تاریخی از این دست می پردازد. در فصل دوم این کتاب مسائل مربوط به اوضاع فرهنگی و آغاز روشنگرایی در آسیای میانه، بیداری شرق، تحولات منطقه و دیدگاه روشنفکران در آسیای میانه و زندگی و آثار برخی روشنفکران این دوران از جمله دلشاد برنا، عبدالقادر خواجه سودا، شمس الدین شاهین، طغرل احراری، میرصدیق خواجه حشمت و بزرگانی از این دست را واکاوی می کند. در فصل سوم این کتاب به واکاوی و تحلیل جنبش جدیدیه از جمله مکتبهای روسی، محلی، مکاتب اصول جدید، مدارس سنتی، انقلاب بخارا، و نیز معرفی نمایندگان ادبیات جدیدیه بخصوص افرادی چون عبدالواحد منزم، شریف جان مختوم، سیدرضا علیزاده و... پرداخته شده است. در فصول چهارم و پنجم پیامدهای انقلاب بخارا و تأثیر آن بر ادبیات تاجیک، شکل گیری ادبیات شوروی تاجیک و بنیانگذاران ادبیات شوروی تاجیک به ویژه لاهوتی و عینی و نیز ادوار ادبیات شوروی تاجیک از سالهای ١٩١٧ تا ١٩٩١ و سال از سال ١٩٩١ تا به امروز پرداخته شده است. در فصل پنجم این کتاب علاوه بر اینها به آثار پیشگامان نظم و نثر معاصر تاجیک از جمله جلال اکرامی، ساتم الغ زاده، رحیم جلیل، ستار تورسون، عبدالحمید صمد و... و نیز در بخش پیشگامان نظم معاصر تاجیک به زندگی و آثار میرزا تورسون زاده، مومن قناعت، لایق شیرعلی، بازار صابر، گلرخسار صفی، گلنظر کلدی، فرزانه خجندی، دارا نجات اشاره شده است. فصل ششم این کتاب جامع پژوهشی در زمینه ادبیات نمایشی تاجیکستان و نمایشنامه نویسی در این کشور است. و در فصل هفتم به مطبوعات تاجیکستان و نیز تاریخ ادبیات تاجیک به روایت تصویر در قالب آلبوم عکسی جامع است.