سه فصل نخست کتاب به سه موضوع محوری «مروری بر جایگاه و نقش دولت و بخش عمومی در اقتصاد»، «عدالت از دیدگاه اسلام و وظایف دولت در حکومت اسلامی» و «معیارهای وضعیت بهینه» پرداخته است. از مهم‌ترین مباحث مطرح شده در این سه فصل می‌توان به مکتب تاریخی اقتصاد آلمان،‌ وظیفه تثبیت اقتصاد و نظریه‌‌های دولت با هدف شناخت ماهیت آن‌ها اشاره کرد. در بخشی از فصل نخست کتاب، پس از ارایه تعریفی از دولت بر اساس دیدگاه‌های مختلف اقتصادی، درباره موارد لزوم دخالت دولت در بازار در اندیشه نظام سرمایه‌داری و اقتصاد بازار، آمده است: «دولت نماینده طبقه حاکم است،‌ نه نماینده عامه مردم. این نگرش با نگرش دموکراسی تفاوت دارد.