پژوهش‌ حاضر در شش فصل تنظیم شده است. در دو فصل نخست، با تبیین شرایط اجتماعی و سیاسی ایران پس از حمله سلجوقیان، تلاش می‌شود تا دعاوی ایدئولوژی این سلسله آشکار گردد. در این مسیر داستان زندگی «نظام‌الملک»، به عنوان محور پیوند دهنده ترکان سلجوقی، علما، صوفیان و خلیفه عباسی روایت و شرح داده می‌شود. در فصل بعدی به معرفی ابزارهای ایدئولوژیک دولت سلجوقی پرداخته می‌شود و در ادامه، احوال غزالی از فقهای نظامیه آن دوره، بررسی می‌شود. در دو فصل پایانی نیز به شرح حال صوفیانی چون: ابوسعید ابوالخیر و احمد جام اختصاص دارد که یا به سلجوقیان مشروعیت بخشیدند و یا به مخالفت با ایدئولوژی آنان برخاستند که «عین القضات همدانی» از‌ آن دسته مخالفان است که فلسفه و اندیشه‌اش در این کتاب به نقد کشیده شده است.