عباس اقبال آشتیانی از پژوهشگران پیشگام ایران در تاریخ و ادبیات است. آثار او جزو اولین تلاش ها در ایران برای تاریخ نگاری به روش علمی مدرن متاثر از مستشرقان محسوب می شود. مجموعه ی آثار او سر آغاز تحقیقات تاریخی - ادبی، توسط خود ایرانی هاست. این کتاب نخست مرور کلی بر جریان روشنفکری ایران دارد؛سپس جایگاه اقبال در این جریان را واکاوی میکند و در فصل های جداگانه به زندگی و پژوهش های تاریخی - ادبی و مجله ی یادگار می پردازد.