"جامعه شناسی و فهم جامعه ایران" اثری است نوشتهی "حمزه نوذری" که در آن یک "دیدگاه آرایش مناسب بین جامعه مدنی، دولت و اقتصاد" را ارائه میکند. "حمزه نوذری" این کتاب را در چهار فصل و با دو رویکرد رایج که درک جامعه‌ی ایران و دگرگونی‌های آن را فراهم میکند، به رشتهی تحریر درآورده است. این دو رویکرد عبارتند از رویکرد استبداد و دیکتاتوری ایرانی و رویکرد دولت کمتر، بازار بیشتر. مورد دوم در فصل نخست از کتاب "جامعه شناسی و فهم جامعه ایران" مورد بررسی قرار گرفته و با تلاش جهت تببین انواع مداخلات غیربهینه‌ای که دولت می‌تواند در بازار یا به عبارتی در اقتصاد داشته باشد، به نقد این رویکرد می‌پردازد. فصل دوم نیز، با بررسی رویکرد استبداد ایرانی، فقدان اصناف و جامعه‌ی مدنی مستقل را زیر ذره‌بین می‌برد و مسائل پیش روی این طرز فکر را واکاوی می‌نماید.
فصل سوم از کتاب "جامعه شناسی و فهم جامعه ایران" به قلم "حمزه نوذری"، آرایش‌های مختلف میان جامعه‌ی مدنی، دولت و اقتصاد یا همان بازار را در مکاتب فکری متنوعی نظیر ویر و دورکیم، گرامشی و در اندیشه‌ی جامعه‌شناسان معاصر بررسی میکند. نویسنده هم چنین این آرایش را بر مبنای فرهنگ سیاسی نیز می‌کاود و بازار را به مثابه سیاست، تشریح میکند. در بحث مبانی دیدگاه آرایش‌های مختلف که در فصل سه ذکر شد، نویسنده در فصل چهارم و انتهایی کتاب، تفکر ذات‌گرا و رابطه‌ای را تجزیه و تحلیل میکند و رویکرد رابطه‌ای را در عمل و همچنین در تعریف دولت، می‌شکافد. "حمزه نوذری" آرایش‌های مختلف را میان مدیران دولتی و سرمایه‌داران نیز بررسی نموده که حسن ختام این اثر تحلیلی و جامعه‌شناختی می‌باشد.
