ملی‌گرایی یکی از قوی‌ترین نیروهای دنیای مدرن است. ملی‌گرایی به عنوان یک ایدئولوژی و جنبش تاثیر زیادی بر انقلاب‌های امریکا و فرانسه گذاشت اما تا اواسط قرن نوزدهم مورد مطالعه‌ی تاریخی قرار نگرفت، از 1960 به بعد بود که این موضوع به طور جدی مورد تحقیق قرار گرفت. پدیده‌های ملی‌گرایانه شامل رشد ملت‌ها و دولت ملی، هویت و اجتماع قومی و دارای حوزه‌ای گسترده است. در ملی‌گرایی برخی موضوعات از جمله نژاد و نژادگرایی، تحول زبانی، اجتماع‌گرایی، حقوق بین‌الملل، اقلیت‌ها، مهاجرت و نسل‌کشی‌ها بررسی می‌شوند. بر این اساس در کتاب حاضر نخست مفهوم ملت و ملی‌گرایی از دیدگاه افراد بسیاری بررسی و سپس نظریه‌های مختلف ملی‌گرایی، رابطه‌ی ملی‌گرایی و نوسازی‌ها، توسعه، نوزایی اخلاقی و منابع ایدئولوژی ملی‌گرایی مطرح می‌شود. در بخش پایانی نیز موضوع ظهور ملت‌ها بررسی و مواردی چون ملت‌های قدیم و جدید، انواع ملی‌گرایی‌های غربی و شرقی، اسلام و ملی‌گرایی، ملی‌گرایی اقتصادی، ملی‌گرایی قومی، واپس‌گیری و تجزیه‌طلبی و رابطه‌ی زنان و ملت ارزیابی می‌شود.