کتاب حاضر یکی از مجموعه کتب‌های «اجتماعیات» است که در آن برگزیده‌ای از متن درس‌های شفاهی دکتر «علی شریعتی» (13121356ه.ش) برای دانشجویان سال سوم رشتة تاریخ دانشکدة ادبیات دانشگاه مشهد به سال 1348ه.ش بازنویسی و ارائه شده است. شریعتی در این درس‌ها با نگاهی سریع به خصوصیات سه دورة تاریخی قدیم، وسطا و جدید در غرب به مباحثی چون: «کلاسیسیم»، «اسکولاستیک»، «اصلاح دینی»، «رنسانس» و... پرداخته و مختصات دوران انتقال را برمی‌شمارد. اشاره شریعتی در این درس‌ها به شباهت‌های دوران انتقال در قرن‌های دوازدهم تا پانزدهم م. تمدن غربی با جوامع پیرامونی و به ویژه جامعة ایران است.