آثار ادبی بخشی از فرهنگ یک ملت است که بیشتر مولود اوضاع اجتماعی و سیاسی هر دوره ای است. ادبیات دوره قاجار نیز پیوندی تنگاتنگ با پدیده تاریخ در این دوره دارد. از این رو، در این کتاب رخداد های تاریخی این عصر به طور اجمال مورد بحث قرار گرفته است. در ارتباط با روند نثر دوره قاجار، به عنوان مقدمه، عوامل و شرایط دگرگونی نثر فارسی در این دوره بررسی می شود؛ سپس در طی فصل های مختلف، محققان و پژوهشگران محترم می توانند از کمیت و کیفیت فرایند آثار و گونه های نثر، مقدمه ای کوتاه در تعریف و توضیح گونه نثر مورد نظر مانند طنز، نمایشنامه و دیگر انواع نثر ذکرمی شود. از آن جایی که هدف از این کتاب معرف آثار نثری و نویسندگان دوره قاجار است شاهد مثال ها و نمونه نثرهایی از آثار به جا مانده از نویسندگان و رجال این دور ذکر می شود. خلاصه بحث های مربوط به معرفی انواع و آثار ثری دوره قاجار عبارت است از: متون پیمان ها و قراردادها ، متون فرمان ها و منشورهای شاهان و شاهزادگان، نامه های شاهان و شاهزادگان، نامه های شاهان و رجال، مقامه نویسی و منشآت این دوره، روزنامه نویسی و تعدادی از روزنامه های مهم، طنز و آثار طنزی، سفرنامه نویسی و سفرنامه ها، خاطره نویسی و دفترهای خاطرات، داستان نویسی و آثار داستانی، نمایشنامه نویسی و آثار نمایشی، روند ترجه و موتون ترجمه، رساله نویسی و موتون رساله ها، تذکره نویسی و موتون تاریخی و جغرافیایی.