معانی و بیان دو دانش درخشنده در آسمان بلاغت است و عنوان این کتاب، معانی و بیان، نمادی کوتاه از محتوای آن است. در این کتاب مسائل عمده بلاغت با یادکردی از تعاریف و شواهد و نمونه های فارسی آن از دیوانهای فارسی و گاهی از اشعار عربی فراهم آمده است. بخش معانی این کتاب دربردارنده این مباحث است: اسناد؛ مسند و مسندالیه؛ حذف و تقدم و تأخر آنها؛ فصل و وصل؛ ایجاز و اطناب؛ و حصر و و قصر. مباحث بیانی بدین موضوعات میپردازد: تعریف ها و لایه هایی از تشبیه، مانند تشبیه محسوس، معقول، مرکب، معکوس، تناسی تشبیه؛ استعاره مصّرحه، مرشّحه، تخیلی، مکنیّه؛ کنایه و گونه های آن؛ مجاز و علاقه های آن و مجاز عقلی؛ و نکاتی از نقد بلاغی.