متن این کتاب، گفتاری است از شهید آیت الله دکتر بهشتی و از مجموعه درسگفتارهای تفسیری در مکتب قرآن میباشد که پیش از این به عنوان ضمیمه کتاب حق و باطل در قرآن منتشر شده بود. دستیابی به تاریخ دقیق ایراد این بحث مقدور نبوده اما آن درسگفتارها در بازة زمانی 1354- 1349 برگزار شده است و مربوط به تفسیر آیات 86 تا 92 سوره آل‌عمران میباشد.
نسبت مفهوم و ارزش اصل اخلاقی انصاف با اسلام، علت سرسختی اسلام در برابر کفر، سازگاری میان مفهوم انسان و حق از دیدگاه جهانبینی اسلامی و تأثیر شناخت انسان به عنوان موجودی که مهمترین وجه تمایزش از دیگر موجودات قوة انتخابگری اوست، به درک تازهای از مفهوم مسلمانی به معنی «تسلیم حق بودن» منجر میشود که میتواند در ارزیابی جلوههای فردی و اجتماعی زندگی دینی ما اثرگذار باشد.
