شکل، طرح و نقش آثار و اشیای تاریخی بهترین منبع برای شناخت و فهم سیر تحول و تغییرات فرهنگی و هنری ساکنان اولیه ی فلات ایران است. نقش ها و طرح‌های آثار تاریخی برداشت‌هایی از دنیای سازندگان آن هاست. این طرح‌ها و نقش‌ها را باید فراتر از تصاویر در نظر گرفت. آنها بیان جهان بینی دوران خود هستند. در تحلیل فرهنگ‌ها و تمدن‌های باستانی که در آن‌ها با فقدان منابع مکتوب مواجه ایم، تحلیل تصاویر نقش ویژه‌ای ایفا می کنند. طرح ها و نقش های ایرانی دایره‌المعارف نقوش و طرح‌های ایران باستان است. در هر بخش این کتاب ابتدا کلیات تاریخی و فرهنگی هر دوره به اختصار معرفی می‌شود و سپس ترسیم خطی نقش‌ها و طرح ها آمده است. این کتاب منبعی مکتوب و تصویری برای هنرمندان، فعالان عرصه ی دیزاین و پژوهشگران تاریخ هنر و فرهنگ ایران است.