کتاب حاضر کوششی برای معرفی جهان‌بینی و نگرش‌های مردم سرزمین ایران در عهد باستان است. برای درک دقیق و واقع‌بینانه‌تر این مکتب‌های فکری، آگاهی بیشتر از عواملی که باعث شکل‌گیری و رشد این اعتقادات شدند، ضرورت دارد. به همین دلیل قبل از بررسی هریک از این جهان‌بینی‌ها، ابتدا، در حدّ امکان، به آشنایی با موقعیت تاریخی، اقتصادی، اجتماعی، جغرافیایی و جوّ سیاسی حاکم بر آن دوران‌ها و همسایگان این سرزمین پرداخته شده است. بررسی دوران کهن این مرز و بوم، چه تاریخی و چه پیش از تاریخ، با مراجعه به متن‌های اوستایی، پهلوی، کتیبه‌های موجود، گزارش‌های تاریخ‌نویسان ایرانی و عرب و مطالعه منابع یونانی، لاتینی، ارمنی، سریانی و چینی... میسّر می‌شود. برای نگارش این کتاب از منابع متعدد و در حد امکان معتبر استفاده شده است.