تصوف به عنوان یکی از گرایش های قابل اعتنا در جهان اسلام همواره در معرض ارزیابی و نقد و حتی تهاجم و تعرض قرار داشته است. اما به باور نجیب مایل هروی، مصحح دانشمند مناقب الصوفیه، اگر: «ارزش میراث صوفیه را گسترده تر از آن چه تا کنون جسته ایم، بجوییم، در می یابیم که دقایق و نکات و تفکرات صوفیانه نه تنها در گذشته، غزالی ها ساخته و مولوی ها بار آورده، بل امروز نیز می تواند همان یافته ها پاره ای از عقده های بشریت را در سطح جهان بگشاید و گوشه هایی از کشتی افتاده در گرداب آدمی را به سوی کمال رهنمون گردد.» در طول تاریخ اسلام، تصوف، مخالفان و مدافعان فراوانی داشته و تالیفات پر شماری در هر دو جهت پرداخته شده است. مناقب الصوفیه در شمار آثاری است که در تبیین آرای اهل تصوف و پالایش آن از برخی کژی ها و ناسره ها و مستند ساختن عقاید و افعال آنان به سنت نبوی و کتاب الهی کوشیده.