این کتاب در اصل مقدمه ای بوده که نگارنده بر ترجمه فرق الشیعه نوبختی تحت عنوان نگاهی به شیعه و دیگر فرقه های اسلام تا پایان قرن سوم هجری نوشته است.چون برای دانشجویان درس فرق و مذاهب اسلام استفاده از کتاب حجیم ترجمه فرق الشیعه که تنها کافی ربود همین مقدمه را بخوانند مشکل می نمود، از این لحاظ در تسهیل کار ایشان برآن شد که مقدمه مزبور را بطور مستقل تحت عنوان تاریخ شیعه و فرقه های اسلام تا قرن چهارم منتشر سازد.