کتاب حاضر جلد 45 از مجموعة «دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان» است که در آن جمعی از گیلان‌شناسان بر پایة اسناد بازمانده از گذشته یعنی حدود سی سند به دست آمده از بایگانی اسناد وزارت امور خارجه به سرگذشت شیلات دریای خزر از نیمه سده نودزهم تا نیمه سده بیستم م، میان دو روزگار «موازنه مثبت»، «میرزا حسین‌خان سپه‌سالار» و «موازنه منفی»، «دکتر محمد مصدق» پرداخته‌اند. هدف از این نوشتار شناخت فرهنگ بومی و ملی مردم گیلان ذکر شده است.
