«تأملی دیگر در باب داستان» کتابی نوشته لارنس پرین و ترجمه محسن سلیمانی، داستان‌نویس، مترجم و پژوهشگر ادبیات داستانی است. این اثر درواقع یک کتاب دانشگاهی برای تدریس داستان نویسی به شمار می‌رود. این کتاب نگاهی نو به داستان‌نویسی کرده است؛ نگاهی که دیدگاه‌های نویسندگان جدی ادبیات داستانی را همراه با تحلیل‌های مستدل و قابل فهم ارائه می‌دهد و از طرفی با ارزش‌های جامعه ایرانی نیز هم‌سو است. این اثر بارها تجدید چاپ شده و تا امروز هزاران نسخه از آن به فروش رفته است. در ابتدای این کتاب هم نظرات محسن سلیمانی را درباره داستان‌نویسی در ایران در مقدمه نسبتا بلندی می‌خوانید. طبقه‌بندی داستان‌ها، طرح داستان، شخصیت‌پردازی در داستان، پیام داستان، زاویهٔ دید،نماد و کنایه، احساس و طنز،خیال‌پردازی در داستان و معیارهای ارزیابی اثر داستانی مباحثی هستند که در این کتاب می‌خوانید. بریده‌ای از کتاب تأملی دیگر در باب داستانشک و انتظار در داستان، خواننده را وامی‌دارد تا از خود سؤال کند که «بعد چه اتفاقی خواهد افتاد؟» یا «آخرش چه خواهد شد؟»؛ آن‌گاه او را مجبور می‌کند که جهت یافتن پاسخی برای پرسش‌های خود، داستان را ادامه دهد. شک و انتظار هنگامی به اوج خود می‌رسد که کنجکاوی خواننده به تشویش وی دربارۀ سرنوشت شخصیت اصلی داستان، گره بخورد. درست مثل شک و انتظار قوی‌ای که در سریال‌های قدیمی، که اتفاقاً اسم بامسمای آویزان از پرتگاه را یدک می‌کشید، شاهدش بودیم. بدین ترتیب که قهرمان مرد را در لبۀ پرتگاهی آویزان نگاه می‌داشتند یا در پایان هر سریال، ضمن حادثه‌ای فرعی، قهرمان زن فیلم را، در حالیکه به ریل راه‌آهن بسته شده بود و قطار سریع‌السیری هم هر لحظه نزدیک‌تر می‌شد، به حال خود رها می‌کردند. در داستان‌های جنایی به صورت معما، که به داستان‌های معماوار پلیسی معروف‌اند، شک و انتظار، با سؤال «چه کسی جنایت را مرتکب شده است؟» و در داستان‌های عشقی، شک و انتظار، با سؤال: «آیا این پسر به دختر محبوبش خواهد رسید؟» و یا «آیا دو دلداده دوباره به هم دست خواهند یافت، چگونه ایجاد می‌شود؟» ولی در داستان‌هایی که اشکال پیچده‌تری دارند، این‌گونه نیست و به جای سؤال «بعد چه اتفاقی خواهد افتاد؟» سؤال «چرا چنین اتفاقی می‌افتد؟» مطرح است. یعنی سؤال چنین داستان‌هایی این نیست که «بعد چه خواهد شد؟» بلکه سؤال این است که «با توجه به مسائل انسانی، چرا شخصیت اصلی داستان دست به چنین اعمالی می‌زند؟» سعی چنین داستان‌هایی همانا تحلیل رفتار «شخصیت اصلی داستان» است.