هنر اسلامی به جهت وحدت و یگانگی خود از دیگر هنرها متمایز می‌گردد همچنین این هنر به جهت تنوعش از دیگر هنرها جدا می‌گردد و ما بر این عقیده نیستیم که یک هنر ، مانند هنر اسلامی در عالم به تنهایی حافظ هویت خود باشد. علی رغم تنوع و باروری آن، نمونه بارز این تنوع می‌تواند همانند ساختمانی باشد دارای جهات مختلف که اساس و نحوه معماری آن، باید به نحو مستقلی مورد بحث قرار گیرد. این نمونه را به عنوان مثال در مسجد اصفهان و دیگری در استانبول و سومی را در قیروان(تونس) می‌توانیم بینیم. در این سه مورد، تفاوت اساسی را می‌توانیم در ساختار معماری ببینیم، اما به خودمان این اجازه را نمی‌دهیم که در خصوص مشخصات هنری آن صحبت کنیم، برای اینکه ساختارهای زیبای آن چیز واحدی است، گرچه چگونگی معماری و هنری آن متنوع و گوناگون است. بریده‌ای از کتاب هنر اسلامیهنر اسلامی از شبه‌جزیره العرب نشئت‌گرفته است. یعنی همان جایی که اسلام به وجود آمده و متولد گشته و سپس منتشر شده و این امکان را پیدا نموده است که بر تفکر سیاست و اخلاق تسلط یابد. همان اعرابی که در ابتدا هویت عربیت را بر دوش خود حمل می‌کردند و در نهایت اسلام را گسترش دادند. اینان ساکنین بدوی بودند و بعداً مسلمان گردیده و در واقع از بزرگان اسلام به شمار آمدند هنر اسلامی به جهت وحدت و یگانگی خود از دیگر هنرها متمایز می‌گردد همچنین این هنر به جهت تنوعش از دیگر هنرها جدا می‌گردد و ما بر این عقیده نیستیم که یک هنر مانند هنر اسلامی در عالم به‌تنهایی حافظ هویت خود باشد. علی‌رغم تنوع و باروری آن نمونه بارز این تنوع می‌تواند همانند ساختمانی باشد دارای جهات مختلف که اساس و نحوه معماری آن باید به نحو مستقلی مورد بحث قرار گیرد. این نمونه را به‌عنوان‌مثال در مسجد اصفهان و دیگری در استانبول و سومی را در قیروان (تونس) می‌توانیم ببینیم. در این سه مورد تفاوت اساسی را می‌توانیم در ساختار معماری ببینیم؛ اما به خودمان این اجازه را نمی‌دهیم که در خصوص مشخصات هنری آن صحبت کنیم برای اینکه ساختارهای زیبای آن چیز واحدی است گرچه چگونگی معماری و هنری آن متنوع و گوناگون است.