به طور كلّی ادبیّات تركی از منظر زبان به دو شاخه زبانی آذربایجانی و عثمانی-آنادولو و از منظر زمان به دو گروه پیش از اسلام و پس از اسلام تقسیم‌پذیر است كه هر كدام هر يک از اين شاخه ها خود به شاخه‌های متنوعی تقسیم می‌شوند مثلاً ادبیّات تركی آذربایجانی بعد از اسلام را می‌توان به دو شاخه قبل از صفویه و بعد از آن تقسیم نمود؛ یا ادبیّات تركی عثمانی، به شاخه‌های قبل از عثمانی و بعد از آن، و بعد از تشكیل دولت تركیه امروزی قابل تقسیم است. در دوره پیش از اسلام بر حسب کاوش‌های انجام شده کتیبه‌هایی از واحه اورخون و سنگنبشته‌هایی از گؤگتورک‌ها به دست آمده است. پیش از اسلام ترکان مذهب شمنی داشتند. گرچه برخی هم مانوی و شمار اندکی هم بودایی بودند امّا شمنیزم و مانویّت بیشتر در میانشان رواج داشت. شمنی‌ها و مانوی‌ها سرودهای زیبایی داشتند که برخی از آنها هنوز هم در دست است. پس از اسلام بر اثر ظهور دین جدید و بر خورد با ایرانیان و مسلمانان تغییراتی در زبان و سبک زندگی ترکان به‌وجود آمد و آنها به سرزمین‌های جنوبی‌تر مهاجرت كردند. در حقیقت ادبیّات ترکی به‌صورت کتبی از همان دوره شکل گرفت. صالح سجادی در این مجموعه سه جلدی به طور مبسوط به سیر غزل ترکی از آغاز پیدایش تا زمان حاضر پرداخته است. جلد اول این کتاب چگونگی پیدایش و سیر تحول غزل در زبان ترکی آذربایجانی را بررسی می‌کند. در جلد دوم به غزل آذربایجان از آغاز تا شهریار می‌پردازد و جلد سوم برگزیده‌ای از غزل معاصر ترکی آذربایجانی از شهریار تا کنون است. صالح سجادی با نوشتن این اثر توانسته است ضرورت توجه به میراث ادبیات کلاسیک را در حین حرکت به سمت نوگرایی گوشزد کند. بریده‌ای از کتاب قویما منی قان آپاریرپس از اسلام بر اثر ظهور دین جدید و برخورد با ایرانیان و مسلمانان تغییراتی در زبان و سبک زندگی ترکان به وجود آمد و آنها به سرزمین‌های جنوبی‌تر مهاجرت کردند. در حقیقت ادبیات ترکی به‌صورت کتبی از همان دوره شکل گرفت و نخستین کتاب ادبی ترکی در این دوران قوتادوغو بیلیک است که در قرن ۱۱ میلادی نگاشته شده است.