این تک نگاری به هیچ رو مدعی ارائه تاریخی مفصل و کامل از رمان تاریخی نیست. گذشته از فقدان هر نوع کار بنیادین در چنین حیطه ای، قصد من تاریخ نگاری نبوده است. می خواستم صرفاً به مهم ترین مسائل اصولی و نظری بپردازم. با توجه به نقش خارق العاده ای که رمان تاریخی در حال حاضر چه در ادبیات اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی و چه در جبههٔ مردمی ضدفاشیستی ایفا می کند، از نظر من این قسم مطالعهٔ اصولی به همان اندازه که بالفعل و مناسب روز است، ناگزیر هم هست. تفاوت میان رمان تاریخی دورهٔ کلاسیک و دورهٔ انحطاط علل تاریخیِ مختص به خود را دارد. و این اثر قرار است نشان دهد رمان تاریخی در خاستگاه، توسعه، صعود و افول خویش به عنوان پیامد ضروری دگرگونی های اجتماعی عظیم دوران مدرن ظهور می کند؛ قرار است اثبات شود که مسائل مختلف مربوط به فرم آن چیزی نیستند مگر بازتاب های هنری همین دگرگونی های اجتماعی- تاریخی بنابراین روح این اثر روح تاریخی است. لیکن کمال تاریخی را نشانه نرفته است. در این اثر فقط به آن دسته از نویسندگانی پرداخته می شود که آثارشان از برخی جهات در حکم نقاط نخ نما، نمونه وار و برجسته در روند بسط تاریخی اند. بنابراین روح این اثر روح تاریخی است. لیکن کمال تاریخی را نشانه نرفته است. در این اثر فقط به آن دسته از نویسندگانی پرداخته می شود که آثارشان از برخی