فضیل عیاض خراسانی از بزرگترین صوفیان ایرانی است که نامش در بیشتر کتاب‌های تذکره‌ی صوفیان آمده است. فضیل تأثیر بسیار بر نهضت تصوف گذاشت و نکته‌های فراوان درباره‌ی خداشناسی گفت. در زهد و اعتکاف و انزوا و دنیاگریزی سرمشق بود و در حضور حاکمان دلیرانه و فاش سخن می‌گفت. از نخستین محدثان به شمار می‌رود و شیعه و سنی هردو او را معتبر می‌شمارند. جالب آن‌که او در آغاز زندگی راهزن و دزد بود و در اثر واقعه‌ای متنبه شد و توبه کرد. این کتاب نخستین اثر مستقلی است که در باب زندگی و افکار و آثار این عارف شهیر منتشر می‌شود.