حافظ تنها شاعری است که پیوسته در ذهن ایرانیان حضور دارد و هرکس به قدر دانش خویش از شعرش لذت می برد. این پیوستگی تا حدی است که با حذف او کمبودی چشمگیر به لحاظ عاطفی و روحی در آنان پدید خواهد آمد و عامل مهمی در وحدت و انسجام ملی از دست خواهد رفت. بسیاری از ابیات این شاعر ژرف اندیش به صورت مَثَل در آمده؛ این بدان معناست که ذهن جامعه مجذوب شعر اوست و سروده هایش با روح جمعی همخوانی دارد. کمتر کسی است از میان فارسی زبانان که با هر مرام و مسلکی با شعر این رند شوریده مأنوس نباشد. شگفت این که تقریباً تمامی غزل هایش با روحیه ی ایرانیان سازگار است چندان که گویی حرف دل آن هاست. در این پژوهش که متفاوت از دیگر آثار مشابه است، سعی شده تا دیدگاه های مطرح ترین شاعر شعر فارسی، چنان که هست ، واکاوی شود.